فیروزه کوبی هنری کمتر شناخته شده

تاریخچه صنایع دستی

صنایع دستی عمری به قدمت عمر بشر دارد.
حدودا ۸۰۰۰ سال قبل انسان هایی در عصر«نوسنگی»در منطقه وسیعی در جنوب غربی آسیا می زیستند.
آنها برای نخستین بار با تشکیل گروه های کوچک،در یک مکان ساکن شدند و اولین دهکده ها را به وجود آوردند.
آثار به دست آمده از دوران پارینه سنگی، میان سنگی و نوسنگی، نشان می دهد انسان در ساخت ابزار و وسایل سنگی تلاش های بسیاری داشته است.
ابزارهایی چون تیغه های دندانه دار و به شکلهای مختلف هندسی در مکانهایی مانند بیستون و غارهای هوتو و کمربند به دست آمده است . انسانهایی که کشاورزی را آموخته بودند به جایی که محصولات خود را ذخیره کنندنیاز پیدا کردند . ظرفهایی که در برابر گرما و رطوبت هوا مقاومت داشته باشد و غلات، در آن فاسد نشود . از این رو انسان دوران نوسنگی با الهام از همان شکلهای طبیعی و با آمیختن آب و خاک، اولین ظرفهای سفالی را ساخت.

دوره رنسانس در اروپا، در تکامل هنری صنایع دستی تأثیر بسیاری گذاشت و در نتیجه، افزون بر حفظ جنبه های مصرفی بسیاری از تولیدات دستی، موجب افزایش ارزش هنری و تزئینی آنها شد. ایران زمین نیز از هفت هزار سال پیش، بیرق هنر نیاکان خویش را به عنوان سند هویت ملی به رخ جهانیان کشیده است.

صنایع دستی در ایران

مهمترین صنایع دستی ایران را انواع زیر اندازهای سنتی (گلیم، زیلو، گبه و قالی) ، نساجی سنتی (پارچه های دست بافت، رنگ و رنگرزی، رودوزی های سنتی، چاپ های سنتی) ، هنرهای مرتبط با چوب (خراطی چوب، کنده کاری چوب، منبت کاری، مشبک کاری، نازک کاری چوب، معرق روی چوب و …. ) ، هنرهای مرتبط با فلز(دواتگری، حکاکی، قلمزنی، ملیله کاری، مینا کاری و ….  ) ، سفال و سرامیک (سفالینه های لعابدار و بدون لعاب و ….. )، شیشه گری و هنرهای مرتبط با شیشه (شیشه های دست ساز) و طراحی سنتی و نگارگری (طراحی نقوش سنتی، نگارگری، تذهیب، تشعیر، نقاشی قهوه خانه ای، نقاشی گل و مرغ، نقاشی پشت شیشه ) تشکیل می دهند .

فیروزه سنگی گران بها و پرخاصیت

فیروزه فسفات آبدار طبیعی آلومینیم است که در دستگاه کج وجهی متبلور می‌شود ، با مس آبی‌رنگ است و به عنوان جواهر به‌کار می‌رود .

فیروزه با فرمول شیمیایی CuAl6 [ (OH)2 – PO4]4.4H2O یک کانی کمیاب و ارزشمند به رنگ‌های طیف فیروزه‌ای (آبی روشن تا سبز) و از رده فسفات است . این سنگ زیبا با دست هنرمندان تراشیده می شود و  زیور نگین انگشتر، گردنبند، گوشواره و دیگر جواهرات می گردد . همراه داشتن انگشتر با نگین فیروزه در دین اسلام بسیار سفارش شده‌است.

در فرهنگ های مختلف خواص بسیاری برای این سنگ قائل هستند . از تقویت قلب ، دستگاه تنفسی ، چشم ها ، گردش خون و… گرفته تا جلوگیری از افسردگی و دارای شگون بودن و حتی جلوگیری از چشم زخم !

تاریخچه هنر فیروزه کوبی

حدود شصت سال قبل شخصی بنام یوسف حکمیان معروف به محمد رضا در مشهد کار فیروزه کوبی بر روی زینت آلاتی مانند دستبند، گل سینه، گوشواره و …. را شروع نمود.

حدود بیست سال بعد این صنعت توسط صنعتگر دیگری بنام حاج داداش از مشهد به اصفهان برده شد.

بهترین معادن فیروزه دنیا درخراسان است ولی اکنون، تنها شهری که این هنر در آن رواج دارد، اصفهان است.
صنعت فیروزه ‏کوبی از معدود رشته ­‏های صنایع دستی است که سابقه تاریخی چندانی ندارد و به همین علت زیاد شناخته شده نیست.

فیروزه کوبی هنری کمتر شناخته شده

فیروزه کوبی چیست ؟

فیروزه کوبی هنری است که در آن فیروزه روی سطح ظرف یا زیور آلات قرار داده می‌شود.
قطعه مورد نظر می‌توانداز جنس مس، برنج، نقره، ورشویی یا برنز باشد.
در فیروزه کوبی قطعه‌های کوچک سنگ فیروزه به حالت موزاییکی بر روی سطح چسبانده می شود.
و بعد بین قطعه‌های فیروزه نوعی لاک تیره‌رنگ قرار می‌گیرد.
ارزش هنری فیروزه کوبی به این موارد بستگی دارد :

  1. تعدادوجنس فیروزه‌ها
  2. میزان زمان صرف شده برای آن
  3. منظم بودن چیدمان فیروزه ها
  4. فاصله کمتر بین فیروزه ها

مراحل ساخت فیروزه کوب

۱٫زرگری

اولین مرحله فیروزه کوبی ساختن و آماده ساختن شی ء مورد نظر است.
قطعه مورد نظر می‌تواند از جنس مس، برنج، نقره، ورشویی یا برنز باشد.
صنعتگران زرگر یا سازنده ی فلزات بوسیله ی دست،پرس و یا هر دو این کار را انجام می دهند.

۲٫فیروزه کوبی

در این مرحله این اقدامات صورت می پذیرد :

  • انتخاب سنگهای فیروزه
  • جدا و تمیز سازی و دانه بندی سنگها
  • گرم کردن شیء مورد نظر
  •  لاک پاشی
  • قرار دادن منظم سنگها روی کار
  • آب ساب کردن
  • حرارت دوباره و مرمت
  • در آخر پرداخت در دو مرحله انجام می پذیرد .

مطالب مشابه

برترین محصولات خاتم کاری در نیلگون …

تعریف خاتم سازی در فرهنگ مصور اصطلاحات هنر ایران، خاتم...